الميرزا القمي
19
جامع الشتات ( فارسي )
جاهاى ديگر هم خلاف كردهاند . بلى أحاديث در بعض شروط فاسد وارد شده كه دلالت مىكند بر فساد شرط ، دون عقد . پس أولى آن است كه اقتصار كنيم در مسائل نكاح نيز به آنجا كه اجماع باشد بر صحت عقد يا حديثي باشد . 22 - سئوال : در وقت چيدن گندم وجو ، بعضي خوشهها به زمين مىافتد ومىريزد ومالك خود يا وكيل أو به قدر مقدور ، سعى واهتمام در جمع وضبط واخذ آنها مىكنند وبعد از عجز از ما بقي اعراض وقطع نظر مىكنند . آيا بر چيدن آنها جايز است يا نه ؟ وبر فرض جواز ، هر گاه كسى برچيند به قصد تملك وعين آن حاضر وباقي باشد مالك مىتواند از أو بگيرد يا نه ؟ وهر گاه بعضي از آن خوشهها كه بر زمين افتاده است بعد از اعراض مالك ، دانه دانه شود ودر خاك پنهان شود وشخصي آنها را حيازت كند وآب بدهد تا سبز شود ويا در زمستان به سبب آب باران سبز شود وشخصي به قصد تملك ، متوجه آب دادن وحفاظت آن بشود وحاصلى از آن به عمل آيد ، آن حاصل ، مال اين شخص مىباشد يا مال صاحب آن خوشهها ودانهها ومملوك بودن زمين از براي صاحب بذر يا مغصوب بودن آن در اين حكم تفاوت دارد يا نه ؟ وهر گاه اشاره به مأخذ ودليل مسئله ، بفرمايند بهتر است . جواب : چيدن خوشهها ، در صورت مزبوره جايز است وهر گاه به قصد تملك چيند ، اظهر اين است كه مال أو مىشود ومالك از أو نمىتواند بگيرد ، هر چند عين آن باقي باشد وآن سبزى كه در آن زمين از آن دانهها به عمل مىآيد اظهر اين است كه مال آن كسى است كه حيازت مباح كرده وآب داده وبه قصد تملك به عمل آورده . واما هر گاه آن دانهها در زمستان به آب باران سبز شوند وماليت به هم رساند . پس اگر بعد از آن نيز صاحب دانهها اعراض كند از آن سبز ، باز هر كس حيازت كند وبه عمل آورد مال أو است نه صاحب زمين ، هر چند بر أو لازم است اجرت زمين . در صورتي كه دانهها خودرو سبز شود . وممكن است كه مال صاحب زمين باشد ، هر چند مالك منفعت آن ، باشد به مثل اجاره وغير آن وبنابر اين احتمال ، هر گاه عين آن زمين يا منفعت آن ، مال صاحب بذر است مال أو است واگر مال غير است از غير است ، اين شخص ، تصديع بي جا كشيده واظهر احتمال أول است كه بعد